NL
.
Laten we racisme onze samenleving bepalen?
Laten we racisme onze samenleving bepalen?
De brandstichting in een toekomstig asielcentrum in Bilzen kan niet worden beschouwd als een op zichzelf staande gebeurtenis, maar als het gevolg van een meer wereldwijde realiteit: een ongecompliceerd en groeiend racisme dat onze samenleving ondermijnt.

Hoe komen mensen er toe om brand te stichten in een opvangplaats voor mensen die hun land ontvluchten omdat het politiek, economisch en menselijk niet langer gastvrij is? Dit is een onmenselijke daad! We kunnen proberen de individuele motieven te begrijpen. Maar toch maakt deze brand in Bilzen duidelijk deel uit van een toename van racisme als sociaal fenomeen. Wij menen daarom dat het tijd is om de verantwoordelijken voor dergelijke daden aan de kaak te stellen.
Ongecompliceerd en groeiend racisme

Velen van ons waren geschokt door deze criminele daad die het centrum voor toekomstige asielzoekers in Bilzen trof. Onze verbazing was nog groter toen we kennis kregen van de opmerkingen van een deel van de publieke opinie. De wens om migranten te vermoorden is een ernstige, niet te verdedigen mening.

Moeten we verbaasd zijn als het nieuws dat iedereen bereikt vol racistische feiten zit? Denk bijvoorbeeld aan de negatieve beledigingen in voetbalstadions, hakenkruisen in de straten van Ganshoren en op een minimarkt in Brugge, de racistische en homofobe beledigingen die een brandweerman in opleiding heeft ondervonden …

Deze daden moeten niet als een geïsoleerd fenomeen gezien worden, maar als onderdeel van een meer mondiale realiteit: ongecompliceerd en groeiend racisme. Het vuur, het applaus en de opmerkingen die daarop volgden waren dus niet het resultaat van “onevenwichtige” mensen, maar het resultaat van deze voortdurende trivialisering van racistische uitlatingen. Laten we onszelf niet voor de gek houden: door passief of onverschillig te blijven tegenover de verspreiding van haat in al zijn vormen, aanvaarden we de facto dat we onze samenleving naar het ergste zien evolueren.
Tussen angst en anders zijn

Dit is een ernstig moment. Naast de hierboven genoemde feiten moeten andere indicatoren alle burgers waarschuwen. België is het Europese land met de grootste discriminatie op de arbeidsmarkt (2). Ook de sociaal-professionele integratie van mensen van buitenlandse afkomst en migranten is rampzalig (3). En wanneer zij een baan vinden, wordt die meestal gedegradeerd tot de meest achtergestelde banen op de arbeidsmarkt.

Migrantenvrouwen lijden nog meer onder deze situatie, ondanks de vereisten van gender-mainstreaming of het Verdrag van Istanboel. In een land waar secularisme en nationalisme de nieuwe voorwendselen zijn voor vervreemding en uitsluiting, wordt bij politiecontroles of huiszoekingen veel gebruik gemaakt van etnische profilering. Migranten of mensen van buitenlandse afkomst, zelfs van de derde generatie, en zelfs burgers die hen in huis opvingen, hebben eronder geleden.

Het geweld van de politie is een groeiende trend, zoals blijkt uit de recente dood van de jonge Mehdi, de dood van de kleine Mawda die in 2018 door politievuur om het leven kwam, geweld tegen de Moad en recente klachten over geweld tijdens gedwongen repatriëringen. Het lijkt alsof we de lessen niet getrokken hebben uit de dood van Kenza Isnasni’s ouders (Ahmed en Habiba), of Semira Adamu.

Hoe is het zover kunnen komen? Is het gewoon de “angst voor het onbekende”? Nee. We kunnen onze ogen niet sluiten voor de tragische gevolgen van bepaalde politieke en mediadiscussies die deze angsten hebben aangewakkerd. We hebben vooral racisme in al zijn vormen gelegitimeerd, en in het bijzonder anti-migranten racisme, islamo-fobie, roma-fobie, negro-fobie (4) en antisemitisme. Politici moeten ophouden op deze manier met vuur te spelen.

We zijn getuige van een echt proces van ‘het anders zijn’ tegenover migranten en hun nakomelingen. Dit proces is een sociologisch en psycho-sociologisch mechanisme dat bestaat uit het creëren van verschillende en hiërarchische groepen binnen een samenleving, wat in het slechtste geval leidt tot een ontmenselijking van het anders-zijn.
Politieke verantwoordelijkheid

Zowel de individuele als politieke verantwoordelijkheid zijn bespreekbaar, maar we kunnen ze niet op gelijke voet stellen. In dit opzicht moet de laatste affiche van het Vlaams Belang, die suggereert dat de verantwoordelijken voor pedofiele aanrandingen buitenlanders zijn, ons waarschuwen. Uit onderzoek blijkt heel duidelijk dat de meerderheid van de verkrachtingen plaatsvindt in de directe omgeving van het kind. Wat is dan het doel van het VB, zo niet om racistische vooroordelen tegen migranten en hun nakomelingen als zondebokken te besluipen.

Nog zorgwekkender is dat Vlaams extreemrechts geen monopolie heeft op racistische praktijken. Tijdens de vorige regeringsperiode, waarin Theo Francken (N-VA) de functie van staatssecretaris voor Asiel en Migratie bekleedde en Jan Jambon die van minister van Binnenlandse Zaken, was de opsporing van migranten een alledaags verschijnsel.

Door migranten tot tweederangs mensen te maken, door ze als tweederangs burgers te noemen, door ze als zondebokken te gebruiken, schept de politieke klasse een scheiding in de samenleving tussen degenen die rechten hebben, en de anderen, de overtollige of “wegwerp“-mensen. Wanneer de grondrechten van sommige mensen in een samenleving worden geschonden, is het de hele samenleving die door elkaar wordt geschud.
Een sfeer die zich steeds meer ingang vindt

België is niet het enige land dat getroffen wordt door deze opkomst van extreemrechts. In heel Europa nemen racistische, extremistische en anti-migrantenbewegingen steeds meer deel aan de macht, wat leidt tot een normalisering van racistische daden en woorden.

Hongarije stond toe dat er dodelijke munitie (5) werd afgevuurd op migranten die zijn grens oversteken en heeft een “anti-migrantenbarrière” opgetrokken aan zijn grens (6). Italië weigert regelmatig om schepen met migranten toe te laten. Dit was ook het geval voor Frankrijk met de Aquarius, en elders met de Ocean Viking (7). In Duitsland was de stad Chemnitz in augustus 2018 het trefpunt voor duizenden mensen die vijandig stonden tegenover migranten, die zelfs zo ver gingen dat ze op mensen jaagden op straat.

Omdat we allemaal afstammelingen zijn van mensen die, vrij of gedwongen door noodzaak (oorlog, vervolging, vernietiging, armoede), op een dag hun woonplaats hebben moeten verlaten; omdat niemand van ons ervoor gekozen heeft om geboren te worden in het land waar hij/zij geboren is, zijn we allen een deel van een gemeenschappelijke mensheid. “Ieder mens is een mensheid op zich”: het is die collectieve toestand, die we ons door deze tekst, door deze actie, en waar we u door deze tekst, door deze actie, graag aan willen herinneren.

Wij roepen daarom de verschillende progressieve en democratische krachten, maar ook de burgers uit alle lagen van de bevolking, op om zich te verzetten tegen deze zorgwekkende toename van racisme en vreemdelingenhaat in al zijn vormen. Het is niet alleen tijd voor commentaar of zelfs aanklacht in de strikte zin van het woord. Ook de verdediging van de individuele rechten voor iedereen, het actieve verzet tegen structureel geweld tegen migranten zijn nodig.
Terug